Hakan Sert - Yapay Zekâ Bizi Hızlandırırken Beynimizi Tembelleştiriyor mu? - Haberler.com

Bundan on yıl önce, aylar sürecek bir işin birkaç gün içinde tamamlanabileceğini söyleseler çoğumuz buna inanmazdık. Bugün ise yapay zekâ sayesinde bir yazılım projesinin taslağı hazırlanabiliyor, uzun raporlar özetlenebiliyor, reklam kampanyaları oluşturulabiliyor ve yüzlerce içerik kısa sürede üretilebiliyor.

İşler hızlandı. Verimlilik arttı. Zamandan ciddi ölçüde tasarruf etmeye başladık.

Ancak bütün bunların yanında rahatsız edici bir soru da ortaya çıktı:

Yapay zekâ bizi geliştiriyor mu, yoksa düşünme yeteneğimizi yavaş yavaş köreltiyor mu?

Araştırmalar, yapay zekânın insan beynini doğrudan tembelleştirdiğini kesin biçimde söylemek için henüz erken olduğunu gösteriyor. Fakat yapay zekâya sorgulamadan güvenen kişilerin daha az zihinsel çaba gösterdiğine dair önemli bulgular bulunuyor.

Sorun teknolojinin varlığı değil. Sorun, insanların düşünme görevini bütünüyle teknolojiye devretmeye başlaması.

Eskiden bir konu hakkında bilgi edinmek için farklı kaynaklar incelenir, kitaplar okunur, görüşler karşılaştırılır ve sonunda kişisel bir değerlendirme yapılırdı.

Bu büyük bir kolaylık. Ancak insan, cevaba ulaşma sürecinden tamamen koparsa öğrenme de yüzeysel kalıyor.

Çünkü beynimizi geliştiren yalnızca doğru cevabı görmek değildir. Asıl gelişim; araştırırken, karşılaştırırken, hata yaparken ve yeniden düşünürken gerçekleşir.

Her cevabı hazır alan kişi bilgiye ulaşmış olabilir, fakat o bilgiyi gerçekten öğrenmiş olmayabilir.

İnsanlar uzun zamandır zihinsel yüklerini teknolojik araçlara aktarıyor.

Telefon numaralarını ezberlemiyoruz çünkü rehberimiz var. Yön bulmayı navigasyona bırakıyoruz. Hesaplamaları makinelere yaptırıyoruz.

Yapay zekâ ile birlikte ilk kez yalnızca hafıza ve hesaplama değil; yazma, yorumlama, planlama, fikir üretme ve karar verme gibi daha karmaşık süreçleri de dışarıya devretmeye başladık.

Yapay zekâ tekrar eden ve zaman alan işleri üstlendiğinde insan daha yaratıcı, daha stratejik ve daha önemli meselelere odaklanabilir. Fakat boşalan zamanı daha derin düşünmeye değil, daha fazla hazır içerik tüketmeye ayırıyorsak burada ciddi bir sorun vardır.

Teknoloji bize zaman kazandırırken, biz o zamanı düşünmemek için kullanıyor olabiliriz.

Yapay zekânın en güçlü özelliklerinden biri ikna edici konuşabilmesidir.

Yapay zekâ yanlış bilgi verebilir, olmayan bir kaynağı varmış gibi gösterebilir veya eksik verilerden kesin sonuçlar çıkarabilir.

Konu hakkında yeterli bilgisi olmayan bir kullanıcı ise bu hataları kolaylıkla fark edemeyebilir.